Ismail Kadaré
(Albania, 1936)

Cando entraron na habitación grande, acompañados polo dono da casa, todos se removeron, murmuraron, alongaron as súas cabezas como un seto cheo de arbustos e flores de cores que se reanima inesperadamente cun golpe de vento.[…]. Ao longo dun rato observara dende a ventá do avión a imaxe ameazadora das montañas. Diríase que os seus agudos cumios foran a rabuñar en calquera momento o ventre do aparato. Por todas partes terras abruptas. (tomado de “O xeneral do exército morto ”)

Ismail Kadaré é un dos escritores albaneses máis famosos. Estudou na Universidade de Tirana e no Instituto Gorky de literatura universal de Moscova ata 1960. Ese mesmo ano, tras a ruptura de relacións entre Albania e a Unión Soviética regresa ao seu país onde de dedica a escribir para distintas revistas de literatura e publica as súas primeiras poesías. Sen embargo é coa súa primeira novela O xeneral do Exército Morto (1963), coa que consegue recoñecemento dentro e fora do seu pais coma un dos escritores albaneses de maior talento. Desde entón publicou numerosas obras que o situaron como un dos escritores europeos máis importantes do século XX, entre elas destacan O palacio dos sonos (1976-81, existente na biblioteca), Abril queimado, O monstro e Os tambores da chuvia. A súa obra foi traducida a máis de 40 idiomas.
No 1990, xusto antes da caída do comunismo en Albania, Kadaré solicitou asilo en Francia, afirmando que “as ditaduras e a literatura auténtica son incompatibles… un escritor é inimigo natural dunha ditadura”. Kadaré permaneceu en Francia ata 1999, momento no que regresa a Albania.
Kadaré é probablemente o intelectual máis importante de Albania e un dos máis activos de Europa, onde o seu activo compromiso xogou un destacado papel no esclarecemento internacional do drama dos albaneses de Kosovo. Desde a estabilización parcial da situación dos albanokosovares, Ismail Kadaré volve a pasar longas tempadas en Tirana tras case nove anos de autoexilio en Francia.
A súa obra foi concibida e publicada baixo o estanilismo, ao longo da ditadura de Enver Hodja. Sen ser nunca militante nin disidente, amosa o tráxico absurdo do totalitarismo, e tamén o peso do destino sobre a condición humana. O universo de Kadaré está cheo de mitos, e se inspira en escritores como Homero, Esquilo, Shakespeare, Cervantes o Gógol. En canto a referencias temporais, o Imperio Otomano, China, o Antigo Exipto, a Unión Soviética, a Albania medieval ou moderna veñen a coincidir no infinito dun labirinto temporal. A súa escritura, reflexión sobre a linguaxe e a lenda, reúne, por unha parte, o respecto ás tradicións do conto e a novela, e, por outra, unha gran innovación dentro de terreo estilístico, sobre todo no que á percepción do tempo novelesco se refire.
A presenza do mito e a historia, o real e o onírico, están presentes tamén nas súas últimas obras: Spiritus (1996), unha reflexión sobre o terror nun sistema político opresor, Tres cantos fúnebres por Kosovo (1999), Frías flores de marzo (2000), Novembro dunha capital (2000) e Fronte ao espello dunha muller (2002).