Julio Cortázar
(Arxentina, 1914-1984)

Toco a túa boca, cun dedo toco o borde da túa boca, vou debuxándoa como se saíra da miña man, como si por primeira vez a túa boca se entreabrira, e me basta pechar os ollos para desfacelo todo e recomezar, fago nacer cada vez a boca que desexo, a boca que a miña man escolle e te debuxa na cara, unha boca escollida entre todas, con soberana liberdade escollida por mín para debuxala coa miña man na túa cara, e que por un azar non busco comprender coincide exactamente coa túa boca que sorrí por debaixo da que miña man debuxa. (tomado de “Rayuela”)

Escritor arxentino renovador do xénero narrativo, especialmente do conto breve, tanto na estrutura como no uso da linguaxe. Ainda que viviu en París a maior parte da súa vida e no 1981 nacionalizouse francés como protesta ante a toma do poder das diferentes xuntas militares en Arxentina, é un autor arxentino plenamente integrado na literatura hispanoamericana.
Naceu en Bruxelas, pero os seus pais trasladáronse cedo a Bos Aires onde estudaría na Escola Normal de Profesores e máis tarde na Universidade de Cuyo. No 1951 conseguiu unha beca para realizar estudos en París e xa nesta cidade pasaría a ser tradutor da UNESCO, traballo que desempeñou ata a súa xubilación. Un trazo importante da súa vida é que a raíz dunha viaxe que realizou a Cuba, invitado por Fidel Castro, converteuse en gran defensor e divulgador da causa revolucionaria cubana, como anos máis tarde faría coa Nicaragua sandinista. Mantivo, ao longo da súa vida, un compromiso político activo, sobre todo na defensa dos dereitos humanos, formando parte do Tribunal Russell II que, no 1973, xulgou os crimes levados a cabo polas ditaduras latinoamericanas.
Viaxeiro impenitente e intelectual aberto, foi un dos protagonistas do boom da literatura latinoamericana. Estes escritores conseguiron, a través dos seus encontros literarios e conferencias en diversos foros tanto de EE.UU. como de Europa, as súas relacións con editoriais, as súas colaboracións coa prensa europea, un recoñecemento internacional para a súa obra, que, sen renunciar ás súas raíces culturais, universalizouse tanto en temas como en estilos. Así, o que comezou sendo un lanzamento editorial dunha nova narrativa converteuse nunha presencia renovadora constante da literatura, debido, por suposto, á calidade das súas obras. Gran parte da súa obra constitúe un retrato, en clave surrealista, do mundo exterior, ao que considera como un labirinto pantasmal do que o ser humano intenta escapar. Unha das súas primeiras obras, Os reis (1949), é un poema en prosa centrado na lenda do Minotauro. O tema do labirinto reaparece en Os premios (1960), unha novela que xira ao redor do cruceiro que gaña un grupo de xogadores nun sorteo, e que se vai convertendo ao longo do relato nun auténtico pesadelo.
O Cortázar dos contos creou escola polas súas propostas sorprendentes, o seu aproveitamento dos recursos da linguaxe coloquial e as súas atmosferas fantásticas e inquietantes que poden emparentarse coas dos relatos do seu compatriota Borges. O ritmo da linguaxes recorda constantemente a oralidade e, polo tanto, a orixe do conto: lidos en voz alta cobran outro significado. O curioso destes relatos é que o lector sempre se queda atrapado, a pesar da alteración da sintaxis, da disolución da realidade, do insólito, do humor ou do misterio, e reconstrúe ou interioriza a historia coma algo verosímil. Entre as coleccións de contos máis coñecidas atópanse Bestiario (1951), As armas segredas (1959), un de cuxos relatos, O perseguidor, converteuse en referente obrigado da súa obra; Tódolos lumes do lume (1966); Octaedro (1974) e Queremos tanto a Glenda (1981), ainda que, con moito, destaca da súa produción a obra Rayuela (1963). A biblioteca do Porriño conta coa obra completa de Julio Cortázar.