o porriño-bibliografías

Introducción da obra:

"A literatura dun país, non é, en rigor, máis que unha fase da súa historia,
unha manifestación clara e determinante da súa cultura."
M. Murguía

Non queremos dende estas liñas facer unha apoloxía da expresión literaria; recollemos e compartimos para elo as verbas de Murguía, e camiñamos cara adiante coma "ananos que camiñan a ombros de xigantes", como indicaba Anselmo de Canterbury fai xa algunha centuria que outra. As nosas inquedanzas diríxense por outros rumbos, menos románticos poderiamos dicir, anque non faltos dunha poética que sempre se agocha detrás de cada traballo abordado coa máxima ilusión, como o presente. Creamos unha publicación composta de publicacións, unha obra que, como toda bibliografía, atopa a lóxica da súa existencia na existencia pretérita de outros autores e outros traballos abordados con ilusión.
Unha bibliografía sobre unha localidade representa a identificación escrita da súa historia, do seu patrimonio bibliográfico que, como todo patrimonio, precisa da súa conservación e transmisión cara as xeracións vindeiras. Pensamos que unha sistematización do mesmo, e esta bibliografía contribúe a elo, é o mellor xeito de dar a coñecer o noso patrimonio, primeiro paso ineludible para que a súa conservación se leve a efecto.
Os documentos están clasificados nesta obra en base á forma de publicación dos mesmos, que se correspondería con:

1. Publicacións monográficas
2. Publicacións seriadas
3. Gravacións sonoras
4. Películas e videogravacións

Quedan fora deste estudio, polo tanto, materiais tales coma seccións e partes de obras, artigos, materiais gráficos, cartográficos ou arquivos de ordenador; unha labor, á da súa catalogación e sistematización, que podería ser abranguida noutro estudio que, dado o seu indubidable interese, non deixaríamos de calificar de moi necesario, sobre todo no referente ós artigos nas publicacións periódicas. Un capítulo aparte merece unha aclaración sobor da figura do arquitecto Antonio Palacios Ramilo. Non é necesario reseñar que foron e son moitas as páxinas escritas sobre esta figura. Nesta bibliografía sinxelamente aparecerán as súas biografías, monografías sobre a súa obra ou catálogos das exposicións máis importantes realizadas sobre el; non se inclúen artigos ou publicacións similares: primeiro porque é un material que, como temos dito, non se recolle nesta bibliografía con carácter xeral, e segundo porque a bibliografía sobre a súa vida e obra queda reflectida cun carácter minucioso, exhaustivo e totalmente actualizado no catálogo da exposición "Antonio Palacios : constructor de Madrid", publicado por La Librería no ano 2001 (páx. 395-407), que si recollemos nesta obra. Deternos nunha nova bibliografía sobre Antonio Palacios, escaparía ós obxectivos desta publicación. Outro aspecto sobre o que hai que facer unha aclaración é encol da figura de Leandro Diz: incluimos nesta bibliografía a súa obra "Recuerdos porriñeses", pero non as demais obras inéditas que popularmente se lle atribúen. Así a Gran Enciclopedia Galega indica que deixou inéditas "Mis crónicas" e a novela "Brumas del Louro", e no folleto das Festas do Cristo do Porriño de 1959 atopamos un fragmento doutra obra súa, "Retablo porriñés". A pesar de todo, hai que dicir que nos tres casos estas obras serían inéditas, e polo tanto non aparecerían neste estudio. Neste punto tamén queremos facer constar a existencia do libro "De mí" do porriñés José Pereiro Trelles, do cal non temos máis noticia ca súa existencia.
No apartado de "Publicacións monográficas", considerouse axeitado incluír neste catálogo unha segunda clasificación diferenciando as obras: a) producidas por autores porriñeses ou cunha especial vinculación coa localidade; b) producidas por entidades porriñesas; c) impresas no Porriño; d) obras que teñan como tema principal O Porriño, incluíndo as que traten de forma extensa e dilatada a localidade. Cabe aclarar neste punto que é esta unha clasificación xerárquica no que se refire á presentación dos diferentes documentos, na cal unha obra que posúa os requisitos para ser clasificada en varios apartados localizarase seguindo a orde anteriormente establecida, evitando así a repetición. Quere esto dicir que habendo obras que sexan escritas por porriñeses, cunha temática porriñesa e impresas na localidade, a obra en cuestión soamente aparecerá reflectida nun apartado determinado loxicamente (por exemplo, e neste caso, a obra soamente aparecería no apartado de Autores), e que vería determinado en orde descendente á relación anteriormente expresada. Entendendo esto poderemos afirmar que no apartado de "Obras impresas no Porriño" atoparemos aquelas publicacións que non están escritas por porriñeses, nin editadas por entidades da localidade, ademais de non ter unha temática centrada no Porriño.
Os diferentes asentos bibliográficos deste catálogo están descritos de acordo coas Regras de Catalogación, na súa edición revisada e refundida do 1999, publicadas polo Ministerio de Educación e Cultura. A descrición bibliográfica complétase coa notación correspondente da CDU (Clasificación Decimal Universal), e coa asignación de encabezamentos de materia. En canto a CDU, inclúese a notación contida nas táboas sistemáticas editadas pola Asociación Española de Normalización y Certificación (AENOR), mentres que no referente ós encabezamentos de materia emprégase a lista de encabezamentos de materia para bibliotecas públicas editadas pola Dirección General del Libro y Bibliotecas.
Hai que aclarar que os autores non sempre tivemos a posibilidade de realizar unha catalogación directa, ó non posuír e non poder consultar fisicamente tódolos materiais que recompilamos, razón pola cal hai casos nos que asumimos a catalogación realizada por fontes alleas a nós, sempre e cando estas tiveran o aval e credibilidade necesarias para ser admitidas nun traballo destas características.
Tras a descrición bibliográfica consideramos oportuno incluír unha referencia de localización de cada material, con razón a que os interesados poidan consultar os documentos nas bibliotecas que os conteñan, sen desdeñar que é obxectivo prioritario da Biblioteca Municipal do Porriño, na súa sección de Fondo Local, poder reunir todos os documentos reseñados nesta obra. Esta localización a que nos referimos segue un criterio básico e lóxico de proximidade. No caso de que o documento forme parte do fondo bibliográfico da Biblioteca Municipal do Porriño así se fará constar sen facer mención de calquera outra localización, primando en segundo lugar ás bibliotecas universitarias de Galicia e bibliotecas provinciais, e seguidamente a outras bibliotecas da comunidade autónoma galega atendendo á proximidade xeográfica. No caso de que os documentos non podan ser consultados en Galicia recurririamos á localización da Biblioteca Nacional de España e, no seu defecto, a outras bibliotecas seguindo, de novo, o mesmo criterio de proximidade xeográfica.
Variadas foron as fontes consultadas para a elaboración deste repertorio bibliográfico. En primeiro lugar temos que citar a información proporcionada por cidadáns interesados neste tema, a quen moitas veces recorremos e quen sempre colaboraron desinteresadamente para levar a bo termo un traballo coma este: a todos eles o noso encarecido e sinceiro agradecemento. Tamén foron consultadas minuciosamente moitas bibliografías dun marco xeográfico amplo, pero é preciso destacar que as novas posibilidades que nos ofrece na actualidade a rede de Internet foron totalmente necesarias, e aínda imprescindibles, para acadar unha recompilación de documentos tal como a que temos entre as mans. A informatización dos catálogos de bibliotecas, e, sobre todo, a inclusión das súas bases de datos na rede de redes, a través dos catálogos automatizados de acceso en liña (OPAC´S), son un instrumento vital para quen queira adentrarse no mundo das recompilacións bibliográficas. A este respecto foron consultadas decenas de bases de datos de bibliotecas de todo o mundo, sobre todo, e ademais das españolas, de Francia, Alemaña, Reino Unido, Arxentina e Estados Unidos, cuns resultados que non deixaron de sorprendernos tanto pola súa cantidade como pola calidade dos documentos atopados.
O obxectivo desta publicación é o de ofrecer unha sistematización e normalización da producción bibliográfica porriñesa. As antigas publicacións e as novas, sexan literatura gris ou poesía, informes ou memorias, que como denominador común teñen o pobo e a localidade porriñesa, quedan aquí localizadas, recuperadas e conservadas para o futuro. Con esta publicación, os autores comprácense en ofrecer a toda a comunidade porriñesa e ó público interesado, un instrumento de traballo do que se deriva, sen dúbida ningunha, un proceso técnico bibliográfico normalizado e coherente, favorecedor da transmisión da información e da homoxeneización do catálogo do fondo local e recursos bibliográficos da nosa localidade. Á máis do interese que poida ter para, en xeral, toda a poboación, quenes traballamos neste sector da biblioteconomía sabemos da importancia que un traballo destas características pode representar para os investigadores; a metodoloxía da nosa investigación fará deste manual, no sucesivo, un instrumento para adentrarse no patrimonio bibliográfico da localidade. Tamén somos plenamente conscientes de que "son todos os que están, pero non están todos os que son". A pesares de que os autores realizamos unha busca exhaustiva empregando todos os mecanismos dos que podemos valermos, é indubidable que existe un baleiro que esperamos sexa o máis pequeno posible; un baleiro motivado unicamente polo descoñecemento da existencia de obras e autores que esperamos emendar coa contribución dos lectores deste libro. Esta é condición sine qua non esta obra non tería o carácter aberto que queremos que teña, como principio dunha recollida sistemática de todo o patrimonio bibliográfico porriñés, creado ou por crear. Este mesmo catálogo bibliográfico non aparecerá na recompilación que de seguido comeza: xa que logo, comezou a quedar obsoleto.