Jorge Luis Borges
(Arxentina, 1899-1986)

Na parte inferior do chanzo, cara a dereita, vin unha pequena esfera tornasolada, de case intolerábel fulgor. Ao principio penseina xiratoria; logo comprendín que ese movemento era unha ilusión producida polos vertixinosos espectáculos que agochaba. O diámetro do Aleph sería de dous ou tres centímetros, pero o espazo cósmico estaba aí, sen diminución de tamaño. Cada cousa (a lúa do espello, digamos) era infinitas cousas, porque eu claramente a veía desde todos os puntos do universo. (tomado de “O Aleph”)

Escritor arxentino cuxos desafiantes poemas e contos vangardistas consagrárono como unha das figuras máis prominentes das literaturas latinoamericana e universal. Nacido o 24 de agosto de 1899 en Bos Aires, e fillo dun profesor, estudou en Xenebra e viviu ao longo dunha breve tempada en España relacionándose cos escritores ultraístas. No 1921 regresou a Arxentina, onde participou na fundación de varias publicacións literarias e filosóficas como Prisma (1921-1922), Proa (1922-26) e Martín Fierro, na que publica esporadicamente; escribiu poesía lírica centrada en temas históricos do seu país, que quedou recompilada en volumes como Fervor de Bos Aires (1923), Lúa de enfronte (1925) e Caderno de San Martín (1929). Desta época datan as súas primeiras relacións con Ricardo Güiraldes, Macedonio Fernández, Alfonso Reyes e Oliverio Girondo. Na década de 1930, debido a unha enfermidade hereditaria, comezou a perder a visión ata quedar completamente cego. A pesar delo, traballou na Biblioteca Nacional (1938-1947) e, máis tarde, chegou a converterse no seu director (1955-1973). Coñece a Adolfo Bioy Casares e publica con el a Antoloxía da literatura fantástica (1940). A partir de 1955 foi profesor de literatura inglesa na Universidade de Bos Aires. Ao longo deses anos, foi abandonando a poesía a favor dos relatos breves polos que pasou á historia. Aínda que é máis coñecido polos seus contos, iniciouse na escritura con ensaios filosóficos e literarios, algúns dos cales atópanse reunidos en antoloxías. A historia universal da infamia (1935) é unha colección de contos baseados en crimes reais. No 1955 foi nomeado académico do seu pais e no 1960 a súa obra era valorada universalmente como unha das máis orixinais de América Latina. A partir de entón sucédense os premios e as consideracións. Morreu en Xenebra no 1986.
As posturas políticas de Borges evolucionaron dende o esquerdismo xuvenil ao nacionalismo e despois a un liberalismo escéptico dende o que se opuxo ao fascismo e ao peronismo. Foi censurado por permanecer en Arxentina durante as ditaduras militares da década de 1970, aínda que xamais apoiou á Xunta Militar. Coa restauración democrática de 1983 volveuse máis escéptico. Ao longo de toda a súa produción, Borges creou un mundo fantástico, metafísico e totalmente subxectivo. A súa obra, esixente co lector e de non doada comprensión, debido á simboloxía persoal do autor, espertou a admiración de numerosos escritores e críticos literarios de todo o mundo. Describindo a súa produción literaria, o propio autor escribiu “Non son un pensador nin un moralista, senón sinxelamente un home de letras que reflicte nos seus escritos a súa propia confusión e o respectado sistema de confusións que chamamos filosofía, en forma de literatura”.
A nosa biblioteca ten as súas obras Discusión, Historia universal da infamia, Ficcións, O Aleph, A rosa profunda, Historia da noite, Nove ensaios dantescos, Os conxurados e varias antoloxías e estudos críticos.